Kelimelerden Önce Eller
Mama sandalyesindeki bebeğiniz kollarını size doğru uzatıyor. Kapıdan çıkan babaannesinin arkasından elini açıp kapatıyor. Balkona konan kuşu minicik parmağıyla gösterip yüzünüze bakıyor.
Bu el hareketlerinin her biri bir mesajdır. Çocuğunuz daha kelimeleri bulmadan size bir şeyler anlatmaya başladı.
Hangi Jest Ne Zaman Gelir?
Jestler genellikle belli bir sırayla gelir. Yine de her çocuk kendi takvimini izler.
- 9-12 ay: Kucağa alınmak için kollarını size uzatabilir
- 12-18 ay: "Bay bay" diye el sallayabilir
- 15-18 ay: İstediği şeyi parmağıyla işaret edebilir, sevdiği oyuncağı getirip size gösterebilir
- 18-24 ay: Gökteki uçağı sırf size göstermek için işaret edip yüzünüze bakabilir
Kimi çocuk el sallamaya pek yanaşmaz ama alkışlamaya bayılır.
İşaret Parmağı Ne Anlatır?
İstemek için işaret etmek "Onu bana ver" demektir. Göstermek için işaret etmek ise başka bir şey söyler: "Bak, sen de gör."
İkincisinde çocuğunuz gördüğü bir şeyi sizinle paylaşır. Bu yüzden işaret ettikten sonra dönüp yüzünüze bakar.
Araştırmalara göre çocuklar, parmakla gösterdikleri şeylerin bir kısmının adını birkaç ay sonra söylemeye başlıyor. Bugün kediyi gösteriyorsa, "kedi" de ilk kelimelerinden biri olabilir.
Jestlere Nasıl Karşılık Verirsiniz?
Gösterdiği yere bakın: Parmağının ucuna değil, gösterdiği şeye bakın. "Gördüm" demenin en kısa yolu budur.
Adını söyleyin: "Kedi! Duvarda bir kedi var." Kısa ve net bir cümle yeter.
Tahmin edip sorun: Bardağa uzanıyorsa "Su mu istiyorsun?" deyin ve bir iki saniye bekleyin. Başını sallarsa ya da bir ses çıkarırsa, bu da bir cevaptır.
Siz de el hareketi kullanın: "Gel" derken elinizle çağırın, vedalaşırken el sallayın.
Özel bir işaret dili öğretmeniz gerekmez. Evde zaten kullandığınız el hareketleri yeterlidir.
Başlarda yanlış tahmin etmeniz de gayet normal. Siz muz istediğini sanırsınız, o pencereyi gösteriyordur. Çocuğunuz tekrar göstererek sizi düzeltir.
Kelimeler Gelince Jestler Biter mi?
Bitmez; çocuğunuz ikisini birlikte kullanmaya başlar. Bardağı gösterip "daha" der. Eliyle bardağı, sözüyle "bir tane daha"yı anlatır. Böyle ikililer kurmaya başladıysa, iki kelimelik cümleler de yakında gelebilir.
Kelimeleri çoğaldıkça derdini daha çok konuşarak anlatmaya başlar. Bu da beklenen bir değişimdir.
Ne Zaman Destek Almalı?
Jestlerin geliş zamanı çocuktan çocuğa değişir ve tek alandaki hafif gecikme genellikle endişe verici değildir. Yine de şunlardan biri varsa konuşmakta fayda var:
- 18 ayı doldurduğu hâlde el sallama, istediğini parmağıyla gösterme gibi jestleri hiç kullanmıyorsa
- 18 ayı doldurduğu hâlde, jestleri olsa bile hiç kelime söylemiyorsa
- Daha önce yaptığı bir şeyi artık yapmıyorsa
Bebeğiniz 3 haftadan erken doğduysa bu yaşları tahmini doğum tarihine göre sayın.
Pediatristinize danışabilir, dil ve konuşma terapisti değerlendirmesi isteyebilirsiniz.
Bugün bir iki jesti kaçırmış olabilirsiniz. Çocuğunuz yine gösterecek. Parmağının gösterdiği yere bakmaya devam etmeniz yeterli.
