Isırmak Neden Bu Kadar Sık Oluyor?
Kreşten gelen ilk not çoğu ebeveyni sarsar. Isırma ve saç çekme küçük çocuklarda çok yaygındır. Çocuğunuz kötü niyetli değil; anlatmak istediği şeyi henüz söze dökemiyor.
Küçük bir çocuk için ısırmak hızlıdır ve işe yarar. Oyuncak geri gelir, diğer çocuk geri çekilir, bir yetişkin hemen yanına koşar. Çocuğunuz bunu işe yaradığı için tekrarlar, huyu öyle olduğu için değil.
Hangi Yaşta Ne Oluyor
9-12 ay: Ağız hâlâ bir keşif aracıdır. Bu yaşta çocuklar çoğunlukla meraktan, bazen de diş etleri kaşındığı için ısırır. Kızgınlıktan değil; bilerek de yapmıyor.
12-24 ay: İstekler büyür, kelimeler yetişmez. İki kelimeyi birlikte kullanmak çoğu çocukta iki yaşından sonra oturur. O zamana kadar "benim" demenin en kısa yolu eldir. Saç çekme de aynı işi görür: en yakındaki çocuğun saçı elinin altındadır.
2-3 yaş: Çocuklar bu dönemde çoğunlukla yan yana oynar; arada birlikte oynamak üç yaşa doğru başlar. Bir oyuncağı aynı anda isteyen iki çocuk sıra beklemeyi henüz bilmez.
3 yaş ve sonrası: Dil güçlendikçe ısırma çoğu çocukta belirgin biçimde azalır. Çok yorulduğunda, hastalandığında ya da evde büyük bir şey değiştiğinde arada bir geri gelebilir.
Bu aralıklar geniştir ve her çocuk kendi hızında ilerler.
O Anda Ne Yapabilirsiniz
Önce ısırılan çocukla ilgilenin. Dikkatinizin nereye gittiğini iki çocuk da görür. Isırık deriyi kanattıysa yarayı sabunlu suyla temizleyin. Sonra pediatristinize danışın.
Kısa ve net konuşun. "Isırmak yok. Isırmak canını yakar." İki cümle yeter; uzun açıklamayı bu yaşta takip edemez.
Bağırmayın. Yüksek ses çocuğu o an susturur ama olayı büyütür.
Ortamdan alın. İki yaşından küçük bir çocuğu köşede bekletmeyin. Onu oradan uzaklaştırın, başka bir şeye yöneltin. İki yaşından sonra sakinleşmesi için kısa bir mola yardımcı olabilir. Kabaca yaş başına bir dakika yeter.
Sonrasında
Sakinleştiğinde duyguyu adlandırın: "Kamyonu istedin, kızdın. Kızmak olur, ısırmak olmaz."
Sonra bunun yerine ne diyeceğini öğretin: "Benim sıram" ya da sadece "dur". Çocuğunuz bunları ilk seferde kullanmaz. Bir süre onun yerine siz söylersiniz.
Tekrarı Azaltmak
Isırıklar çoğu zaman rastgele değil. Birkaç gün boyunca ısırıkların saatini bir kenara yazın. Çoğunun aynı saatlere denk geldiğini görebilirsiniz: yemekten hemen önce, uykuya yakın, kalabalık bir misafirlikte.
- Oyun buluşmalarını çocuğunuzun acıktığı ve yorulduğu saatlere denk getirmeyin
- Herkesin istediği oyuncaktan iki tane bulundurun
- Misafirlikte çocuğunuza yakın durun
- Diş etleri kaşınan bebeğe buzdolabında soğutulmuş bir diş kaşıyıcı verin; buzlukta dondurmayın — donmuş kaşıyıcı sertleşir ve diş etini zedeleyebilir
İşe Yaramayanlar
- Aynısını ona yapmak. "Acısını anlasın" diye çocuğu ısırmak zararlıdır. Büyüklerin de bunu yaptığını gösterir, üstelik bir yetişkinin ısırığı gerçek bir yara bırakabilir.
- Etiketlemek. "Bu çocuk ısırıyor" demek davranışı azaltmaz, artırabilir; çocuğun kendine bakışını da değiştirir.
- Herkesin içinde uzun ders vermek. Kalabalıkta üstelemek çoğu zaman ikinizi de köşeye sıkıştırır. Kısa bir cümle söyleyip kenara çekilin.
Ne Zaman Destek Almalı?
- Üç yaşından sonra ısırma azalmıyor, artıyorsa
- Günde birkaç kez oluyor ve haftalardır hiçbir şey değişmiyorsa
- Isırıklar deriyi kanatacak kadar sertse ya da saç çekme her gün tekrarlanıyorsa
- Siz ve kreş birlikte çalıştığınız hâlde yol alamıyorsanız
Bu maddelerden biri tek başına bir sorun anlamına gelmez; birkaçı bir arada, haftalarca sürüyorsa konuşmaya değer.
Bu dönem tatsız ama kısa. Çocuğunuz ısırarak değil konuşarak anlatmayı öğreniyor; o cümleleri ona veren de sizsiniz.
Bu durumlar haftalarca sürüyorsa pediatristinize ya da bir çocuk psikoloğuna danışın.
