Anlatmaması Ne Anlama Geliyor?
Kreşin kapısından çıkar çıkmaz sorarsınız: "Bugün ne yaptın?" Gelen cevap kısacık: "Bilmiyorum." Ya da "Unuttum." Bazen sadece omuz silker.
Bu çoğu zaman anlatacak bir şey olmadığı anlamına gelmez. Soru, çocuğunuzun o an yapabileceğinden biraz fazlasını istiyor olabilir.
Bir Günü Anlatmak Sonradan Gelir
Bir günü baştan sona hatırlamak ayrı bir beceri. Olayları sıraya dizmek ayrı. Karşısındakinin o günü görmediğini fark edip ona göre anlatmak ise bambaşka bir beceri.
Gününde olan bir şeyi anlatmak çoğu çocukta 4-5 yaş arasında oturur. İki olayı sırasıyla, bir hikaye hâlinde anlatmak 5-6 yaşa doğru gelir. "Dün", "yarın", "sabah" gibi zaman kelimeleri de o dönemde yerine oturur.
Yani 3 yaşındaki çocuğunuz "bilmiyorum" ya da "unuttum" derken sizden bir şey saklamıyor olabilir. Günü toparlayıp anlatmak için gereken beceriler henüz oturmamış olabilir.
Soruyu Küçültün
Geniş bir soru çocuğunuzun önüne kocaman bir boşluk koyar. Dar bir soru nereden başlayacağını gösterir.
- "Bugün ne yaptın?" yerine "Bugün dışarı çıktınız mı?" diye sorun
- "Kiminle oynadın?" yerine "Bugün Elif de var mıydı?" diye sorun
- İki seçenek sunun: "Boya mı yaptınız, blok mu?"
- Komik bir tahminde bulunun: "Öğle yemeğinde çorba yerine dondurma verdiler galiba?"
- Eve getirdiği bir şeyden başlayın: çantasındaki resim, cebindeki taş
Kendi gününüzden bir şey anlatarak da başlayabilirsiniz. Çocuklar çoğu zaman siz anlattıktan sonra kendi anlatacaklarını bulur.
En İyi An Kapıda Değil
Kreşten çıktığınız ilk dakikalar sohbet için zor gelebilir. Çocuğunuz yorgun, ortalık gürültülü, bir de sizi görmenin heyecanı var.
Kapıda cevap alamadığınız şeyi çocuğunuz akşam banyoda ya da ışık kapalıyken yatakta kendiliğinden anlatmaya başlayabilir.
Yan yana olduğunuz ve göz göze gelmediğiniz anlar da konuşmayı kolaylaştırabilir: araba, eve yürüyüş, mutfakta omuz omuza durmak.
Anlatmaya Başladığında
Araya girip düzeltmeyin, sıralamasını toparlamayın. Kopuk ve karışık anlatsın.
"Hımm", "sonra?", "vay canına" gibi kısa tepkiler anlatmaya devam etmesini sağlar. Arka arkaya soru sormak yerine bunları vermek çoğu zaman daha iyi işler.
Ne Zaman Destek Almalı?
Bu becerilerin oturma zamanı çocuktan çocuğa değişir ve tek alandaki hafif gecikme genellikle endişe verici değildir. Yine de şunlardan biri varsa konuşmakta fayda var:
- 4 yaşında karşılıklı iki turluk bir sohbet hâlâ kurulamıyorsa (siz sorun, o cevaplasın; siz devam edin, o yine cevaplasın)
- 4 yaşında söylediklerinin çoğu ailenin dışındaki kişilerce hâlâ anlaşılmıyorsa
- Daha önce kullandığı kelimeleri artık kullanmıyorsa — bu durumda beklemeyin
Pediatristinize danışabilir, dil ve konuşma terapisti değerlendirmesi isteyebilirsiniz.
Bugün anlatmadıysa yarın anlatabilir. Anlatmadığı günlerde de sormaya devam edin; çocuğunuz sizin merak ettiğinizi biliyor.
